Wskaźnik dobrobytu długo nie będzie łaskawy dla Polski. Polskie regiony mozlolnie nadrabiają dystans do ... średniej eueropejskiej.

PKB (Produkt Krajowy Brutto) to najbardziej popularny wskaźnik, który pokazuje w jakim miejscu na gospodarczej mapie świata jest dane państwo. Jednak o wiele ciekawszym jest wskaźnik PKB per capita, który pokazuje zamożność obywateli danego państwa. O ile pod względem PKB Polska znajduje się na 20 miejscu, to już PKB per capita plasuje nas na 44 miejscu. Oczywiście miejsca w rankingu ciągle się zmieniają, ale rankingi są raczej stabilne. Czy Polska w tych rankingach osiągnęła swoje apogeum? Czy będziemy szli w górę, czy też w dół? O ile PKB zależy w dużej części od wielkości państwa, o tyle PKB per capita już takiego prostego przełożenia nie ma.

Porównanie ze światem są bardzo ciekawe, bo pokazują na przykład, że Szeszele i Barbados mają wyższy wskaźnik PKB per capita od Polski, a najwyżej klasyfikowany w tym rankingu kraj afrykański Gwinea Równikowa ma PKB per capita praktycznie taki sam, jak w Polsce. Jednak dla Polski najbardziej ważne są wskaźniki, które pokazują nas na tle Unii Europejskiej. W tej klasyfikacji wypadamy bardzo blado, co oczywiście nie może być żadnym zaskoczeniem. To jest z jednej strony powód do smutku, ale z drugiej strony mamy powody do olbrzymiej mobilizacji narodowej, aby zmniejszać dystans do najlepszych. O dogonieniu najlepszych na razie nie mamy nawet co marzyć. To już zadanie dla kolejnych pokoleń Polaków.

Sytuację gospodarczą Polaków najlepiej ilustrują wskaźniki PKB per capita dla regionów. Jak ta sytuacja zmieniała się w ciągu ostatnich lat pokazują poniższe tabele, które publikuje portal europa.eu.

Tak było w 2003 roku:

Regionalne PKB per capita w EU25 w roku 2003

(w PPS[1], EU25 = 100)

10 najwyższych PKB per capita			10 najniższych PKB per capita
1	Inner London (UK)	278	1	Lubelskie (PL)	33
2	Bruxelles-Capitale (BE)	238	2	Podkarpackie (PL)	33
3	Luxembourg	234	3	Podlaskie (PL)	36
4	Hamburg (DE)	184	4	Świętokrzyskie (PL)	37
5	Île de France (FR)	173	5	Warmińsko-Mazurskie (PL)	37
6	Wien (AT)	171	6	Opolskie (PL)	37
7	Berkshire, Buckinghamshire & Oxfordshire (UK)	165	7	Észak Magyaroszág (HU)	38
8	Provincia Autonoma Bolzano (IT)	160	8	Východné Slovensko (SK)	39
9	Oberbayern (DE)	158	9	Eszag-Alföld (HU)	39
10	Stockholm (SE)	158	10	Dél-Alföld (HU)	40

... a tak było w 2009 roku:

Regionalne PKB per capita w EU27 w roku 2009

(w PPS[1], EU27 = 100)

10 najwyższych PKB per capita			10 najniższych PKB per capita
1	Inner London (UK)	332	1	Severozapaden (BG)	27
2	Luxembourg (LU)	266	2	Severen tsentralen (BG)	29
3	Bruxelles-Cap. / Brussels Hfdst. (BE)	223	3	Nord-Est (RO)	29
4	Hamburg (DE)	188	4	Yuzhen tsentralen (BG)	31
5	Bratislavský kraj (SK)	178	5	Severoiztochen (BG)	36
6	Île de France (FR)	177	6	Sud-Vest Oltenia (RO)	36
7	Praha (CZ)	175	7	Yugoiztochen (BG)	36
8	Stockholm (SE)	172	8	Sud-Est (RO)	38
9	Groningen (NL)	170	9	Észak-Magyarország (HU)	40
10	Åland (FI)	166	10	Sud-Muntenia (RO)	40
11	Wien (AT)	161	11	Lubelskie (PL)	41
12	Oberbayern (DE)	160	12	Podkarpackie (PL)	42
13	Bremen (DE)	160	13	Észak-Alföld (HU)	42
14	North Eastern Scotland (UK)	158	14	Dél-Alföld (HU)	43
15	Darmstadt (DE)	158	15	Nord-Vest (RO)	43
16	Utrecht (NL)	157	16	Dél-Dunántúl (HU)	45
17	Noord-Holland (NL)	151	17	Podlaskie (PL)	45
18	Hovedstaden (DK)	149	18	Warmińsko-Mazurskie (PL)	45
19	Bolzano / Bozen (IT)	148	19	Centru (RO)	46
20	Berkshire, Buckinghamshire & Oxfordshire (UK)	142	20	Swiętokrzyskie (PL)	47

Powyższe tabele pokazują, że w ciągu 6 lat, gdy Polska jest w UE średnio o 10 PPS polskie regiony zmniejszyły dystans do średniej europejskiej. Jednak nie jesteśmy czerwoną latarnią na mapie regionów, tylko z tego powodu, że dołączyły w międzyczasie do UE Rumunia i Bułgaria. Na uwagę zasługuje jednak fakt, że Podlaskie, Warmińsko-Mazurskie i Świętokrzyskie klasyfikowane są wyżej od kilku węgierskich regionów, które wyprzedzały nasze województwa w 2003 roku.

Ranking pokazujący sytuację gospodarczą regionów w 2009 roku to najnowszy ranking, który opublikowano w marcu 2012 roku.

---

[1] PPS (Purchasing Power Standard) to sztuczna waluta, która bierze pod uwagę różnice w krajowych poziomach cen. Pozwala ona na bardziej miarodajne porównania wielkości wskaźników ekonomicznych.

Co czyni człowieka szczęśliwym?

Większość z was pewnie pomyśli, że poczucie szczęścia to indywidualna sprawa i każdy z nas ma trochę inne oczekiwania w tym względzie. Tak. To prawda, ale większość rzeczy, która czyni nas szczęśliwymi nie jest osiągalna, gdy nie posiadamy ... pieniędzy. Wiele działań w życiu człowieka sprowadza się do zdobywania pieniędzy we wszelki możliwy sposób. Również państwo, które pełni rolę redystrybucyjną musi w pierwszej kolejności zdobyć pieniądze, aby móc wypełnić swoją podstawową rolę.

I tutaj przechodzimy do meritum rzeczy. To, co uczyni nas szczęśliwymi układa się w pewien łańcuszek. Do zdobycia pieniędzy koniecznym jest posiadanie pracy. Im lepiej płatna praca, tym w większym stopniu możemy realizować własne potrzeby. Większość wybiera pracę najemną, a mniejszość rozkręca własny biznes. Posiadając pieniądze z pracy możemy zaspokoić swoje podstawowe potrzeby bytowe. Ale dopiero, gdy wprowadzimy się do własnego domu większość z nas jest szczęśliwa.

Urząd Statystyczny Wielkiej Brytanii zbadał poczucie szczęścia wśród swoich obywateli. Okazuje się, że poczucie szczęścia zależy też od przynależności etnicznej. Brytyjczycy spróbowali to zmierzyć przy pomocy umownej skali zadowolenie (max wartość 10):

•     Hindusi - 7,5
•     Biali - 7,4
•     Chińczycy - 7,4
•     Inni Azjaci - 7,4
•     Pakistańczycy - 7,2
•     Inna grupa etniczna - 7,2
•     Arabowie - 7,1
•     Wieloetniczni - 7,1
•     Czarnoskórzy / Mieszkańcy Afryki i Karaibów / Czarnoskórzy Brytyjczycy - 6,7

Na podstawie publikowanych przez Brytyjczyków informacji można zbudować łańcuszek szczęścia:

1. Praca (stała i pewna). Praca to pieniądze, a pieniądze to "źródło" szczęścia ... same pieniądze nie czynią (prawie) nikogo szczęśliwym. Dopiero możliwość ich wykorzystania czyni pieniądze "źródłem" szczęścia:
2. Dom. Własny dom to poczucie bezpieczeństwa.
3. Zdrowie
4. Rodzina (małżeństwo)
5. Otoczenie (służba zdrowia, czyste otoczenie, sieć handlowa, sąsiedzi, poziom hałasu, transport publiczny, przestępczość, poczucie bezpieczeństwa, gdy idziemy po zmroku samotnie pieszo do domu, dostęp do parków)
6. zależy od indywidualnych preferencji ... jednego uszczęśliwiają podróże, innego słuchanie muzyki.

Czy podobne wyniki otrzymalibyśmy w Polsce, w państwie praktycznie jedno-etnicznym?  Z dużym prawdopodobieństwem można prognozować, że łańcuszek szczęścia byłby bardzo podobny, ale czy poczucie szczęścia byłoby na poziomie 7,5?

Polska na 120 miejscu w Rankingu Wolności Gospodarczej.

Tweet

Ukazał się najnowszy raport dotyczący Wolności Gospodarczej Świata. Raport nosi tytuł Economic Freedom of the World Annual Report. Dane i opinie prezentowane w raporcie dotyczą roku 2009, więc nie są zbyt aktualne, ale i tak w dużym stopniu odzwierciedlają aktualny stan.


Państwa oceniano w skali od 0 do 10 punktów (Economic Freedom Ratings czyli Wskaźnik Wolności Gospodarczej). Polska uzyskała 7,00. W poprzednim rankingu Polska była 65 z wynikiem 6,90. Liderami rankingu są Hongkong i Singapur. 


W raporcie zostało opublikowanych szereg dodatkowych wskaźników, które oceniają państwa w 5 obszarach, w których Polska uzyskała następujące wyniki:

1. Rząd - Wydatki, Podatki i Przedsiębiorstwa 5,6 (95)
2. Struktura prawna i bezpieczeństwo praw własności 6,3 (48)
3. Podaż pieniądza, inflacja, dostęp do pieniądza 9,3 (33)
4. Wolność w handlu międzynarodowym, podatki, cła 6,8 (60)
5. Regulacje 6,9 (64)

• na rynku bankowym: własność, stopy procentowe 8,4 (69)
• na rynku pracy 7,5 (43)
• na rynku biznesowym (Business Regulations): regulacje w zakresie wynagrodzeń, wymagania administracyjne, koszty biurokracji, nieformalne ekstra wydatki związane z prowadzeniem biznesu ... wiadomo o co chodzi, a w raporcie nazwano to po imieniu, ograniczenia licencyjne, koncesyjne itp 5,0 (120)

Polska zajmuje w tym rankingu 53 miejsce na 141 klasyfikowanych państw. Niestety nie jest to cała prawda. W najważniejszym klasyfikacji dla biznesu (Business Regulations) Polska klasyfikowana jest na 120 miejscu czyli na szarym końcu i to wystarczy za cały komentarz.
Wartym odnotowania jest ocena Polski, jeżeli chodzi o rynek bankowy i rynek pracy. Rating w tych obszarach już obecnie jest wysoki. To są mocne podwaliny, aby Polska znacznie poprawiła swój rating, tym bardziej, że już jest klasyfikowana wśród najbardziej rozwiniętych państw świata, o czym pisałem niedawno, przytaczając wyniki Human Development Report 2010

Pozytywem wynikającym z analizy raportu jest fakt, że Polska systematycznie poprawia swój rating punktowy od początku, gdy jest oceniana, czyli przez ponad 20 lat. Nie jest tendencja, która charakteryzuje wszystkie państwa oceniane w raporcie. Pewnym zaskoczeniem jest fakt, że Stany Zjednoczone, który mają co prawda wyższy rating niż Polska, to od 10 lat obniżają swoją ogólną ocenę punktową.
W zeszłym roku pisałem o innym podobnym rankingu Ease of Doing Business Index czyli Wskaźnik Łatwości Prowadzenia Interesów, który opracowywany jest pod auspicjami Banku Światowego. Wyniki są bardzo podobne. Więcej na temat rankingu Ease of Doing Busiiness można znaleźć tutaj: http://www.doingbusiness.org/rankings

Długie i zdrowe życie + Wiedza + Dostatni standard życia i lądujemy na 41 pozycji

Tweet

Według Human Development Report 2010 do państw bardzo wysoko rozwiniętych można zaliczyć 42 państwa. Do grupy tych państw należy również Polska, która znalazła się na 41 miejscu. W rzeczywistości Polska zajmuje miejsce dalsze, ponieważ ranking obejmuje tylko członków ONZ, a kilka państw bardzo wysoko rozwiniętych, takich ja Tajwan nie należy do ONZ i w oficjalnym rankingu nie są ujęte. Od lat pierwsze miejsce w tym rankingu dzierży Norwegia. Wskaźnik HDI dla Polski systematycznie podnosi się w kolejnych latach. Jednak świat rozwija się w wyższym tempie niż Polska.

Podstawą tej klasyfikacji jest wskaźnik rozwoju społecznego (HDI ang. Human Development Index), który  wprowadzony został przez ONZ. Wskaźnik HDI ocenia państwa na kilku płaszczyznach:

• długie i zdrowe życie (long and healthy life), 
• wiedza (knowledge) 
• dostatni standard życia (decent standard of living). 

Wskaźniki dla Polski kształtują się w sposób następujący:

•  Zdrowie 

1. Częstość występowania niedożywienia w całej populacji (% ludności) < 5 %
2. Wydatki na ochronę zdrowia publicznego -  4,6 % PKB
3. Długość życia (lata) 76

•  Edukacja

1. Wskaźnik alfabetyzacji dorosłych (obu płci) (% w wieku 15 lat i powyżej) - 99,3 %
2. Wskaźnik poziomu edukacji (obu płci) (%) - 87,7  %
3. Wydatki na edukację - 4,9 % PKB
4. Użytkowników Internetu - 49 na 100 osób
5. Średnia liczba lat nauki  - 10
6. Oczekiwane liczba lat nauki (dzieci) - 15,2 lat

• Dochód

1. PKB na mieszkańca - 18.406 USD
2. Wydatki na spożycie gospodarstw domowych - 8.799 USD

 [źródło danych: http://hdrstats.undp.org/en/countries/profiles/POL.html, wykresy: opracowanie własne]